Dyskopatia to choroba zwyrodnieniowa krążka międzykręgowego (dysku) — elastycznego elementu oddzielającego od siebie kręgi kręgosłupa. Zwyrodniały dysk zaczyna uciskać rdzeń kręgowy lub korzenie nerwowe, a w ostrych przypadkach dochodzi do pęknięcia pierścienia włóknistego, czyli tzw. wypadnięcia dysku. Najczęściej diagnozowane postaci to dyskopatia lędźwiowa i dyskopatia szyjna.

Co to jest dyskopatia i jak powstaje?

Krążek międzykręgowy, potocznie nazywany dyskiem, działa jak elastyczny amortyzator między kręgami. Gdy ulega zwyrodnieniu, traci swoje właściwości i zaczyna uciskać rdzeń kręgowy lub korzenie nerwowe. W ostrych przypadkach pęka pierścień włóknisty dysku — najlepiej rozpoznawalnym objawem jest wtedy tzw. wypadnięcie dysku, czyli nagły, ostry ból uniemożliwiający swobodne poruszanie się.

Ponieważ największe przeciążenia przenoszą odcinki szyjny i lędźwiowy, to właśnie tam choroba rozwija się najczęściej. Ból szyi i „krzyża" to jedne z najpowszechniejszych dolegliwości bólowych kręgosłupa — ich fachowe nazwy to odpowiednio dyskopatia szyjna i dyskopatia lędźwiowa.

Dyskopatia kręgosłupa — jakie są przyczyny?

Przez długi czas za główne przyczyny dyskopatii uznawano siedzący tryb życia, brak dbałości o prawidłową pozycję podczas snu i codziennych aktywności (np. ciągłe garbienie się przy biurku) oraz — na drugim biegunie — zbyt intensywną aktywność fizyczną. Według nowszych badań źródła choroby są jednak bardziej zróżnicowane. Należą do nich:

• zaburzenia troficzne — upośledzenie odżywienia i funkcji komórek tworzących krążek międzykręgowy,
• urazy mechaniczne — np. przeciążenia przy zbyt intensywnych ćwiczeniach lub dźwiganiu,
• czynniki genetyczne — przyspieszające naturalną degenerację krążka.

Objawy dyskopatii — po czym ją rozpoznać?

Obraz choroby bywa różny w zależności od zajętego odcinka, ale do najczęstszych objawów należą:

• ból w obrębie określonych odcinków kręgosłupa — zwykle przewlekły, o niskim nasileniu, z epizodami silniejszego bólu,
• osłabienie, drętwienie lub uczucie gorąca w kończynach — w skrajnych przypadkach dochodzi nawet do wyraźnego zmniejszenia obwodu łydki czy uda.

Jak wygląda leczenie dyskopatii?

Dobra wiadomość: zaledwie niecałe 5% pacjentów ze zdiagnozowaną dyskopatią wymaga leczenia chirurgicznego, a i wtedy są to w większości zabiegi minimalnie inwazyjne. W przeważającej liczbie przypadków leczenie jest nieoperacyjne i obejmuje:

• leki przeciwbólowe i przeciwzapalne — łagodzące dolegliwości w okresach zaostrzeń,
• fizjoterapię i wzmocnienie mięśni stabilizujących kręgosłup,
• wypracowanie prawidłowych nawyków — zarówno w ruchu, jak i w spoczynku.

Czasem objawy ustępują samoistnie, częściej jednak potrzebna jest systematyczna rehabilitacja. Co istotne, podczas wywiadu lekarz lub fizjoterapeuta może zapytać nie tylko o tryb życia, ale również o to, na jakim materacu śpisz — warunki snu są bowiem częścią procesu leczenia.

Jaki materac na dyskopatię wybrać?

Materac odgrywa dużą rolę w profilaktyce wad postawy i wspiera rehabilitację już istniejących schorzeń kręgosłupa. Odpowiednio dobrany odciąża mięśnie i ścięgna, pozwalając na dogłębną regenerację w czasie snu:

• zbyt miękki materac — biodra i ramiona zapadają się, a niektóre mięśnie pleców pozostają naciągnięte przez całą noc,
• zbyt twardy materac — między ciałem a powierzchnią powstaje pusta przestrzeń, więc mięśnie i ścięgna nie mogą się rozluźnić,
• materac dobrany prawidłowo — dopasowuje się do naturalnych krzywizn kręgosłupa i równomiernie odciąża ciało.

Wybór konkretnego modelu zależy od rodzaju schorzenia oraz wagi i wzrostu śpiącego — te parametry decydują o właściwej twardości i rodzaju wkładu. Przy dyskopatii szyjnej istotne będzie też dobranie odpowiedniej poduszki, np. poduszki ortopedycznej. Część osób z chorobą zwyrodnieniową dysku preferuje spanie na brzuchu z poduszką pod brzuchem i biodrami, co odciąża odcinek lędźwiowy.

Przy schorzeniach kręgosłupa polecane są materace medyczne z certyfikatem wyrobu medycznego, m.in. SleepMed Supreme, Hilding Salsa oraz modele Foam Royal: Foam Royal Med Air i Foam Royal Med Medico. Więcej rekomendacji znajdziesz w rankingu materacy ortopedycznych oraz poradniku Jaki materac na ból kręgosłupa lędźwiowego?

Najczęstsze pytania (FAQ)