Bezdech senny to wielokrotne zatrzymanie oddechu na okres dłuższy niż 10 sekund lub jego spłycenie poniżej 50% normy podczas snu. Najbardziej rzucającym się w oczy objawem jest głośne chrapanie przeplatane ciszą, ale prawdziwe zagrożenie to gwałtowne wybudzenia, spadki tlenu we krwi oraz senność i zmęczenie w ciągu dnia. Bezdechu nie należy lekceważyć — jego rozpoznanie i leczenie wymagają konsultacji ze specjalistą.

Bezdech senny — co to jest?

Zespół bezdechu sennego, popularnie zwany bezdechem sennym, to zaburzenie oddechu w czasie snu — ustanie oddechu na okres dłuższy niż 10 sekund lub spłycenie oddechu poniżej 50% normy. Te epizody powtarzają się wielokrotnie w ciągu nocy, znacznie obniżając jakość snu i obniżając poziom tlenu w organizmie, co może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.

Na bezdech senny cierpią zarówno dzieci, jak i dorośli obu płci, choć przypadłość ta dotyka częściej mężczyzn. Najbardziej zwracającym uwagę objawem jest chrapanie — i właśnie dlatego bywa lekceważony. Tymczasem zespół bezdechu sennego to nic innego jak powtarzające się zatrzymanie lub znaczne ograniczenie przepływu powietrza przez drogi oddechowe.

Bezdech senny — objawy

Najłatwiejszy do zauważenia sygnał to głośne, uporczywe chrapanie przeplatane okresami zupełnej ciszy (bezdechu). Zwykle jako pierwsza dostrzega je osoba śpiąca obok. Objawy, które możesz zaobserwować samodzielnie, to:

• nagłe, gwałtowne wybudzanie się w nocy, któremu często towarzyszy uczucie lęku,
• senność i obniżona koncentracja w ciągu dnia — efekt nieefektywnego wypoczynku; w skrajnych przypadkach dochodzi do krótkotrwałego, bezwiednego zasypiania w niespodziewanych sytuacjach.

Pamiętaj jednak, że przewlekłe chrapanie nie zawsze oznacza bezdech. Czasem wynika po prostu z niewłaściwej pozycji podczas snu, którą wymusza np. źle dobrana poduszka. O innych zaburzeniach snu piszemy w artykule Przyczyny chrapania — jak poradzić sobie z tym problemem?

Bezdech senny — przyczyny

Przyczyny bezdechu bywają różnorodne, ale sprowadzają się do dwóch głównych mechanizmów:

• Zwiotczenie mięśni gardła — częściowo lub całkowicie blokuje przepływ powietrza przez drogi oddechowe. Wymuszony tym wysilony oddech osoba śpiąca obok odbiera jako głośne chrapanie (to tzw. bezdech obturacyjny).
• Nieprawidłowa praca mózgu — zaburza sterowanie mięśniami zaangażowanymi w oddychanie, przez co oddech staje się nierówny i spłycony (to tzw. bezdech centralny).

Do pośrednich czynników zwiększających ryzyko należą:

Bezdech senny — skutki

Najczęstsze i najłatwiejsze do samodzielnego zaobserwowania skutki to nadmierna senność w ciągu dnia i przewlekłe zmęczenie. Z powodu gorszego dotlenienia organizmu do częstych następstw należą też bóle głowy i ogólna drażliwość.

Nieleczony bezdech obciąża cały organizm — przewlekłe niedotlenienie i przerywany sen odbijają się na koncentracji, nastroju i samopoczuciu. Dlatego objawów nie wolno bagatelizować.

Jak leczyć bezdech senny?

Sposób leczenia zależy od przyczyn bezdechu i stopnia jego nasilenia. Tylko lekarz znający historię zdrowotną pacjenta jest w stanie wdrożyć skuteczne leczenie. Do stosowanych metod należą:

• Zmiana stylu życia — rzucenie palenia, redukcja masy ciała, odstawienie alkoholu i środków uspokajających, zmiana pozycji snu (unikanie spania na plecach).
• Aparaty nazębne — utrzymują drożność dróg oddechowych, wysuwając żuchwę.
• Urządzenia wspomagające oddychanie — dobierane i nadzorowane przez specjalistę.

Chrapanie a bezdech — kiedy pomoże zmiana poduszki

Jeśli dokucza Ci uporczywe chrapanie, pomyśl o zmianie poduszki. Głośny oddech często wiąże się z nieprawidłową pozycją podczas snu, gdy mięśnie są nadmiernie skurczone, a powietrze nie może swobodnie przepływać przez gardło. Dobór poduszki opisujemy w artykule Jaka poduszka do spania będzie najlepsza?

Warto zadbać też o pozostałe elementy zdrowego snu:

• Poduszki ortopedyczne — pomagają zachować dobre ułożenie głowy i ramion w czasie snu.
• Poduszki termoelastyczne — świetnie odciążają kręgosłup szyjny.
• Materac piankowy 160×200 — dobrze dopasowuje się do różnej budowy ciała, co docenią pary.

Najczęstsze pytania (FAQ)