Powered by Smartsupp
Skąd się biorą sny?
Baza wiedzy

Skąd się biorą sny?

Sny biorą się z pracy mózgu podczas fazy REM — zdaniem naukowców marzenia senne powstają w hipokampie, części mózgu odpowiadającej za emocje i pamięć. Z perspektywy psychologicznej sen to sposób, w jaki umysł przetwarza informacje zgromadzone w ciągu dnia; z perspektywy neurologicznej — efekt wydzielania dużych ilości dopaminy w fazie REM. Śnią wszyscy ludzie (i większość zwierząt), choć nie wszystkie sny pamiętamy.

W skrócie

  • Kiedy śnimy: głównie w fazie REM (szybkich ruchów gałek ocznych) — mięśnie są rozluźnione, ale mózg pracuje podobnie jak na jawie.
  • Gdzie powstają sny: w hipokampie — części mózgu odpowiadającej za emocje i pamięć.
  • Po co śnimy: badanie z 2010 r. (labirynt 3D) pokazało, że osoby, które śniły o zadaniu podczas drzemki, wykonywały je potem sprawniej.
  • Neurologia: w fazie REM uwalnia się bardzo dużo dopaminy — naukowcy porównują sny do „halucynacji", których doświadczają wszyscy ludzie.
  • Zdrowie psychiczne: neuroprzekaźniki stresu są w fazie REM znacznie mniej aktywne — nawet podczas koszmarów.
  • Warunek zdrowego śnienia: komfortowe środowisko snu — z wygodnym, dobrze dobranym materacem na czele.

Czym jest sen i czym są marzenia senne?

Marzenia senne najczęściej określa się jako wszystkie wrażenia, uczucia, obrazy, dźwięki i myśli, których doświadczasz podczas snu. Czasami są zupełnie nielogiczne i przybierają postać przypadkowych, niespójnych wizji; innym razem układają się w logiczne historie tworzące jedną całość.

Marzenia senne pojawiają się głównie podczas fazy REM, nazywanej fazą szybkich ruchów gałek ocznych. W tym czasie rozluźniają się wszystkie mięśnie oprócz tych, które poruszają gałkami ocznymi. Mózg pracuje wtedy normalnie, mimo że ciało pozostaje w spoczynku — umysł działa podobnie jak w stanie świadomości i właśnie dlatego pojawiają się sny.

Przeczytaj także: Fazy snu — jakie są i ile trwają? oraz Brak snu — skutki mogą być poważne!

Kobieta śpiąca spokojnie w łóżku — marzenia senne pojawiają się głównie w fazie REM

Dlaczego mamy sny? Teorie badaczy

Istnieje wiele teorii na temat funkcji marzeń sennych. Jedną z pierwszych głosił Zygmunt Freud — jego zdaniem sny były wyrazem naszych podświadomych pragnień.

Współcześni badacze patrzą na to inaczej: śnimy, aby lepiej radzić sobie z zadaniami pamięciowymi. W 2010 roku przeprowadzono eksperyment polegający na przejściu trójwymiarowego labiryntu. Uczestnicy lepiej poradzili sobie z zadaniem po przerwie w postaci drzemki — ci, którzy śnili o labiryncie, przechodzili go potem sprawniej.

Niektóre teorie głoszą, że nawet złe sny mają swój cel: niepokój wywoływany przez koszmary ma przygotowywać nas na trudne sytuacje życiowe. Co więcej, marzenia senne mają właściwości prozdrowotne — neuroprzekaźniki stresu są w fazie REM znacznie mniej aktywne, nawet jeśli śnimy koszmary. Zgodnie z tą teorią śnienie może poprawiać stan zdrowia psychicznego.

Teoria / perspektywaCo mówi o snachKluczowy argument
Psychoanaliza (Freud)Sny to wyraz podświadomych pragnieńJedna z pierwszych teorii snów
Teoria pamięciowaŚnimy, by konsolidować pamięć i uczyć sięEksperyment z labiryntem 3D (2010 r.)
Teoria adaptacyjnaKoszmary przygotowują na trudne sytuacjeSymulacja zagrożeń w bezpiecznych warunkach
Perspektywa neurologicznaSny to efekt wyrzutu dopaminy w fazie REMPodobny mechanizm jak przy omamach

Zobacz również: Koszmary senne — jak sobie z nimi poradzić?

Zamyślona kobieta patrzy przez okno, rozmyślając o znaczeniu snów

Skąd się biorą sny? Perspektywa psychologiczna i neurologiczna

Zdaniem naukowców marzenia senne powstają w hipokampie — części mózgu odpowiadającej za odczuwane emocje oraz pamięć. Jednoznaczna odpowiedź na pytanie „skąd się biorą sny" jest jednak trudna, dlatego kwestię tę rozpatruje się z dwóch punktów widzenia:

Perspektywa psychologiczna

Czy zdarzyło Ci się, że wydarzenia minionego dnia, Twoje przemyślenia i uczucia pojawiły się w Twoim śnie? Dzieje się tak, ponieważ umysł podczas snu przetwarza informacje zgromadzone w ciągu dnia. Dzięki tej analizie łatwiej radzimy sobie z problemami — co potwierdza wspomniany eksperyment z labiryntem. Nie bez powodu mówimy: „prześpij się z tym problemem".

Perspektywa neurologiczna

Neurologia tłumaczy powstawanie snów wydzielaniem do mózgu dopaminy — ten neuroprzekaźnik uwalnia się w fazie REM w bardzo dużych ilościach. Podobne zjawisko zachodzi w mózgu osoby doświadczającej omamów. Naukowcy uznają więc sny za pewnego rodzaju halucynacje, których doświadczają wszyscy ludzie, bez względu na stan psychiczny.

Wskazówka eksperta

Chcesz częściej pamiętać swoje sny? Kluczowe jest wybudzanie się z fazy REM — sprzyja temu regularny rytm snu i 7–9 godzin odpoczynku. Praktyczne techniki znajdziesz w artykułach: Jak zapamiętywać sny? i Jak mieć świadomy sen?

Mężczyzna pogrążony w głębokim śnie — sny powstają w hipokampie podczas fazy REM

Jak powstają dobre sny? Przede wszystkim w komfortowych warunkach

Nie da się śnić zdrowo w nieodpowiednich warunkach — podstawą dobrego wypoczynku jest wygodny materac. W SypialniaPlus znajdziesz wiele modeli, z którymi stworzysz komfortowe miejsce do spania. Oto nasze propozycje:

Hilding Pasodoble

Hilding Pasodoble to wyrób medyczny ze sprężynami kieszeniowymi tworzącymi 7 stref twardości, które dobrze dopasowują się do kształtu ciała. Z jednej strony materaca umieszczono warstwę włókna agawy, a z drugiej matę kokosową — sam decydujesz, który poziom twardości jest dla Ciebie odpowiedni. Całość pokrywa antyalergiczny pokrowiec.

Hilding Makarena

Hilding Makarena również ma status wyrobu medycznego oraz certyfikat Oeko-Tex, gwarantujący brak substancji niebezpiecznych dla zdrowia. Wkład tworzą sprężyny kieszeniowe multipocket o małej średnicy — jest ich znacznie więcej niż standardowych, co daje solidne podparcie. To materac dwustronny: po jednej stronie sprężysta płyta lateksowa, po drugiej pianka termoelastyczna reagująca na ciepło ciała.

Hilding Melody

Hilding Melody zawiera piankę lateksową zapewniającą właściwą wentylację wkładu oraz lateksowy blat profilujący 7 stref twardości. Solidne podparcie sprawia, że model sprawdzi się szczególnie u osób z bólami kręgosłupa — zobacz też: Jaki materac na ból kręgosłupa lędźwiowego? Materac ma także właściwości przeciwgrzybicze i antybakteryjne.

Hilding Step

Hilding Step to rolowany model o średniej twardości z 7 strefami twardości. Wyróżnia go wysokoelastyczna pianka Flexifoam o strukturze otwartokomórkowej, umieszczona po obu stronach — zapewnia dobrą wentylację. Produkt nie zawiera substancji szkodliwych ani alergenów, więc jest odpowiedni także dla astmatyków i alergików (zobacz: Jaki materac dla alergika?).

Materac Hilding Step — rolowany materac o średniej twardości z pianką Flexifoam

Materac na spokojne, zdrowe sny

Sprawdź kategorie dopasowane do Twoich potrzeb: materace piankowe, materace ortopedyczne (dla osób z problemami z kręgosłupem), materace hybrydowe (polecane parom) oraz materace Hilding. Wybrany model przetestujesz w programie Testuj 30 nocy.

Zobacz materace Hilding

Czym są sny i skąd się biorą — podsumowanie

Sen to wszystkie doświadczenia wizualne i emocjonalne towarzyszące spaniu — piękne, przyjemne albo wręcz przeciwnie. Warto pamiętać, że snów doświadczamy zawsze, ale nie wszystkie pamiętamy. Śnią wszyscy ludzie i, co ciekawe, również większość zwierząt.

Pochodzenie snów można rozpatrywać z dwóch perspektyw — psychologicznej (przetwarzanie dziennych doświadczeń) i neurologicznej (wyrzut dopaminy w fazie REM) — a badania nad tym, jak powstają sny, wciąż trwają. Jedno jest pewne: aby śnić zdrowo i spokojnie, zadbaj o komfortowe warunki w sypialni — zaczynając od dobrze dobranego materaca.

Najczęstsze pytania (FAQ)

Skąd się biorą sny?

Zdaniem naukowców sny powstają w hipokampie — części mózgu odpowiadającej za emocje i pamięć. Psychologia tłumaczy je przetwarzaniem informacji z dnia, a neurologia — wydzielaniem dużych ilości dopaminy w fazie REM.

Kiedy śnimy — w której fazie snu pojawiają się sny?

Marzenia senne pojawiają się głównie w fazie REM, czyli fazie szybkich ruchów gałek ocznych. Mięśnie są wtedy rozluźnione, ale mózg pracuje podobnie jak w stanie czuwania — dlatego właśnie wtedy śnimy najintensywniej.

Dlaczego mamy sny?

Współcześni badacze uważają, że sny pomagają w zadaniach pamięciowych — potwierdził to eksperyment z 2010 r. z trójwymiarowym labiryntem. Sny wspierają też zdrowie psychiczne, bo w fazie REM neuroprzekaźniki stresu są znacznie mniej aktywne.

Czy każdy człowiek śni?

Tak — śnią wszyscy ludzie, a także większość zwierząt. Różnica polega na tym, że nie wszystkie sny pamiętamy; najczęściej zapamiętujemy te, z których wybudziliśmy się w trakcie fazy REM.

Czy koszmary senne mają jakiś cel?

Według niektórych teorii tak — niepokój wywoływany przez koszmary ma przygotowywać nas na trudne sytuacje życiowe. Co ciekawe, nawet podczas koszmarów neuroprzekaźniki stresu w mózgu pozostają mniej aktywne niż na jawie.

Co zrobić, żeby mieć spokojne sny?

Zadbaj o higienę snu: regularne pory kładzenia się, wyciszenie przed snem oraz komfortowe warunki w sypialni — wygodny, dobrze dobrany materac i odpowiednią temperaturę pomieszczenia (ok. 18–20°C).

Chcesz śnić spokojnie na idealnie dobranym materacu?

Bezpłatnie doradzimy model dopasowany do Twojej wagi i pozycji snu — a wybrany materac sprawdzisz w programie Testuj 30 nocy.

Pon–Pt: 8:00–20:00 · Sobota: 10:00–16:00